Bekisting maken voor een betonvloer
Een bekisting is een tijdelijk aangebrachte gietvorm die het beton op zijn plek houdt tijdens het storten en het uitharden. Voor een betonvloer bestaat die vorm meestal uit planken of platen langs de randen, waterpas gezet op de hoogte die de vloer moet krijgen. Hij hoeft niet mooi te zijn, maar wel sterk, dicht en op maat. Hieronder leest u hoe u dat doet, en wanneer hij er weer af mag.
Waar een bekisting voor dient
De bekisting doet drie dingen tegelijk. Hij houdt het beton binnen de contour die u wilt, hij bepaalt de hoogte van de vloer, en hij geeft u een rand om de rei op te laten rusten bij het afstrijken.
Dat laatste wordt vaak vergeten en is precies waarom een bekisting waterpas moet staan. Uw vloer wordt namelijk zo vlak als uw randen, niet zo vlak als uw goede bedoelingen.
Welk hout gebruikt u?
Voor een vloer werken rechte planken of betonplex het prettigst. Betonplex is multiplex met een gladde toplaag: het beton hecht er nauwelijks aan, dus de plaat komt er schoon af en is meerdere keren te gebruiken.
Let bij de keuze op drie dingen.
- Recht. Een kromme plank tekent zich af in de rand van uw vloer.
- Hoog genoeg. De plank moet minstens de dikte van de vloer halen, en liever iets meer.
- Sterk genoeg. Dun plaatmateriaal bolt op onder de druk van het beton, zeker bij een dikkere vloer.
Gebruikt u ruw hout, maak dat dan vooraf nat of behandel het met een lossingsmiddel. Droog hout zuigt water uit het beton, precies daar waar u het het minst kunt missen.
De bekisting uitzetten en waterpas stellen
Zet eerst de contour uit met piketten en een lijn, en bepaal daarna de hoogte. Werk vanaf één vast punt, bijvoorbeeld de dorpel van een deur of het niveau van de bestrating ernaast, en breng dat rondom over met een waterpas of laser.
Zet de planken met de binnenkant op de lijn. De binnenmaat van de bekisting is namelijk de maat van uw vloer, en het is ook de maat waarmee u straks de hoeveelheid beton uitrekent.
Waarom een bekisting openbarst
Vers beton is zwaar en gedraagt zich als een vloeistof. Reken op ongeveer 2.400 kilo per m³. Die massa duwt naar buiten tegen uw planken, en het moment waarop dat gebeurt is precies het moment waarop u er niets meer aan kunt doen.
Voorkom het op drie manieren. Sla piketten aan de buitenkant tegen de planken, dicht genoeg op elkaar. Schroef de hoeken vast in plaats van ze tegen elkaar aan te zetten. En zet bij een brede vloer een paar dwarsverbindingen over de bekisting heen. Denk er ook aan dat een betontrilnaald het beton tijdelijk vloeibaarder maakt en de druk op de bekisting dus opvoert.
Zorg tot slot dat de naden dicht zijn. Door een kier loopt de fijne specie weg en houdt u grind zonder cement over aan de rand.
Bekisting en wapening
Ligt er wapening in de vloer, dan hoort die rondom in het beton te komen. Leg een krimpnet dus niet op de bodem van de bekisting, maar zorg met afstandhouders voor dekking op het ijzer. Het staal mag ook nergens tegen de zijkanten van de bekisting aan liggen.
Loop vlak voor de stortdag alles nog een keer na: de hoogte, de schoren, de naden en de dekking op het staal.
Bekisting en de hoeveelheid beton
De binnenmaat van uw bekisting bepaalt hoeveel beton u nodig heeft: lengte × breedte × dikte, plus ongeveer 10 procent. Die tien procent is er niet voor niets. Een bekisting die iets uitbuigt en een ondergrond die op zachte plekken meegeeft, kosten samen zo een kwart kuub.
Wij leveren vanaf 1 m³ en daarboven per 0,25 m³, dus u rondt naar boven af op een kwart kuub. Weet u uw maten, dan kunt u meteen beton bestellen.
Denk aan de route van het beton
Een bekisting die klaarstaat kan in de weg liggen. Bedenk vóór u hem bouwt hoe het beton bij de stortplek komt: met de kruiwagen langs de bekisting, uit de goot van de mixer, of met een betonpomp eroverheen. Meer daarover staat bij beton storten op afstand.
Wanneer mag de bekisting eraf?
Niet na een vast aantal dagen. Het criterium is sterkte en niet tijd, en daarom noemt niemand u hier een betrouwbaar aantal dagen. Betonhuis, de branchevereniging voor de betonsector, houdt hiervoor de norm NEN-EN 13670 aan: een niet-dragende bekisting mag weg bij een kubusdruksterkte van ten minste 3,5 N/mm², en een dragende bekisting bij ten minste 14 N/mm². Bij een constructie bepaalt de constructeur die ontkistingssterkte.
Het verschil zit in wat de bekisting draagt. De randplanken om een vloer houden het beton alleen op zijn plaats en dragen geen gewicht: dat is een niet-dragende bekisting, en die mag er dus relatief vroeg af. Een bekisting die het beton zelf ondersteunt, zoals onder een verdiepingsvloer of een trap, moet veel langer blijven staan.
Hoe snel uw beton die sterkte haalt, hangt af van het mengsel en vooral van de temperatuur. Bij koud weer duurt het langer dan bij warm weer. Laat de bekisting daarom liever een dag te lang staan dan een dag te kort. Zolang hij staat beschermt hij de randen, en Betonhuis noemt het in de bekisting laten staan zelfs de beste manier om beton na te behandelen.
Meer over de stortdag zelf en wat er daarna gebeurt, leest u bij beton storten.
Veelgestelde vragen
Wat is een bekisting?
Een tijdelijk aangebrachte gietvorm die het beton op zijn plek houdt tijdens het storten en het uitharden. Bij een vloer zijn dat meestal planken langs de randen.
Wanneer mag de bekisting verwijderd worden?
Zodra het beton genoeg sterkte heeft, niet na een vast aantal dagen. Volgens de norm geldt ten minste 3,5 N/mm² voor een niet-dragende bekisting en ten minste 14 N/mm² voor een dragende.
Welk hout gebruik ik voor een bekisting?
Rechte planken of betonplex. Betonplex heeft een gladde toplaag, komt er schoon af en is opnieuw te gebruiken.
Moet ik de bekisting insmeren?
Bij ruw hout is dat verstandig, met een lossingsmiddel of door het hout vooraf nat te maken. Betonplex laat meestal vanzelf los.
Hoe voorkom ik dat de bekisting uitwijkt?
Sla piketten tegen de buitenkant, schroef de hoeken vast en zet bij een brede vloer dwarsverbindingen over de bekisting.
Reken ik de hoeveelheid beton op de binnen- of de buitenmaat?
Op de binnenmaat. Dat is de ruimte die het beton daadwerkelijk vult.